تون آپ Tune-Up

569405


تون آپ Tune-Up

تون آپ Tune-Up یک واژه قدیمی و منسوخ است. در اواسط دهه ۱۹۸۰ هنگامی که سیستم سوخت رسانی انژکتوری جایگزین کاربراتور و شمع های پلاتینوم با عمر بالا جایگزین شمع های معمولی شدند نیاز به تون آپ که در کشور ما اصطلاحا به آن تنظیم موتور می گویند از بین رفت.بااین حال هنوز بسیاری از مردم فکر می کنند موتور خودرویشان نیاز به تنظیم دارد.

چیزی که اکنون اهمیت دارد نگهداری و پیش گیری است. اگر هم چراغ چک خودروی شما روشن است به یک دستگاه دیاگ یا عیب یاب نیاز دارید تا علت روشن ماندن چراغ اخطار آلایندگی موتور مشخص شود.

اگر موتور خودروی شما بد روشن می شود تمایل به خاموش شدن دارد نرم و روان کار نمی کند مصرف بالایی دارد درست کار نمی کند یا هر مشکل دیگری مربوط به عملکرد یا آلایندگی داشته باشد نیازی به تنظیم موتور ندارید بلکه به یک دستگاه عیب یاب نیاز دارید تا علت وقوع عیب را پیدا کنید.
تنها موتورهایی که درحال حاضر هنوز هم به تنظیم موتور نیاز دارند موتورهای قدیمی مربوط به قبل از سال ۱۳۸۱ هستند که از کاربراتور و دلکو استفاده می کنند. البته تا سال ۱۳۸۹ نیز خودروهایی نظیر با سیستم سوخت رسانی انژکتور و سیستم جرقه دلکو تولید شدند که سیستم جرقه گهگاه نیاز به تنظیم دارد. با این حال اسطوره تنظیم موتور هنوز هم وجود دارد و برخی افراد هنوز فکر می کنند تنظیم موتور درمانی برای تمام مشکلات موتور است.

مسئله ای که اوضاع را وخیم تر می کند این است که بسیاری از نمایندگی های مربوط به خودروهای جدید به مشتریان خود می گویند که خودروهای آنها بعد از ۸۰ یا ۱۰۰ هزار کیلومتر به یک تون آپ یا سرویس عمده نیاز دارند که کاملا غیرضروری است.

اساسا تنها کاری که آنها انجام می دهند بازدید مایعات و فیلترهای خودروی شماست و شاید روغن خودروی شما را هم عوض کنند و به خاطر این سرویس مبلغ اضافی از شما درخواست کنند.

اکثر خودروهای انژکتوری جدید تا کارکرد ۱۶۰ هزار کیلومتر به جز تعویض منظم روغن و گه گاهی یک فیلتر نو به رسیدگی دیگری نیاز ندارند. در این کارکرد معمولا تعویض شمع ها و احتمالا تعویض مایع سیستم خنک کننده فیلتر سوخت و سوپاپ تهویه بخارات روغن در محفظه میل لنگ توصیه می شود.

تا جایی که همه چیز به درستی کار کند و چراغ چک خاموش باشد فقط این سرویس ها ضروری هستند. تعویض برخی از سنسورها مانند سنسور اکسیژن ضروری نیست مگراینکه چراغ چک روشن شود یا مشکلات مربوط به کارکرد یا آلایندگی موتور وجود داشته باشد.

تنظیم موتور

واژه تون آپ تعریف مشخصی ندارد

هیچ تعریف رایجی درباره اینکه تون آپ دقیقا شامل چه سرویس هایی می شود وجود ندارد ولی عقیده اکثریت این است که تون آپ مواردی مانند تعویض شمع ها- تنظیم دور آرام-تنظیم نسبت سوخت و هوا و زمان بندی جرقه را در بر می گیرد که برای حفظ عملکرد موتور یا بازگرداندن عملکرد آن به حالتی مشابه یک خودروی صفر ضروری هستند.
در خودروهای جدید با سیستم سوخت رسانی انژکتوری و کنترل موتور توسط کامپیوتر چیزی برای اصلاح یا تنظیم وجود ندارد زیرا کامپیوتر خودرو زمان بندی جرقه سرعت دور آرام موتور و نسبت سوخت و هوا را کنترل می کند.

زمان بندی پایه را می توان با دستگاه عیب یاب بررسی کرد ولی در اکثر موتورها قابل تنظیم نیست مگراینکه به روزرسانی نرم افزار مدیریت موتور از طرف کارخانه برای خودرو ارائه شده باشد. همین موضوع درباره سرعت دور آرام نسبت سوخت و هوا و تنظیمات متفاوتی که در آلایندگی موتور تاثیرگذار هستند صدق می کند.

با استفاده از دستگاه عیب یاب می توان به کارکرد صحیح سیستم پی برد ولی در اکثر موارد هیچ تنظیمی امکان پذیر نیست زیرا برنامه تنظیمات در کامپیوتر خودرو نصب شده است.
اگر شمع های قدیمی فرسوده شده یا دوده گرفته باشند سرویس های نگهداری پیش گیرانه مانند تعویض شمع ها باعث می شود خودرویی که کارکرد بالایی دارد راحت تر روشن شود، مصرف سوخت و آلایندگی آن کاهش یابد و قدرت و چابکی از دست رفته آن دوباره نمایان شود.

ولی اگر در اثر مشکلات دیگری مانند کثیفی انژکتورها- فشار پایین تر از حد عادی در ریل سوخت- معیوب بودن یک سنسور- رینگ پیستون های فرسوده یا نشتی سوپاپ ها موتور به درستی کار نکند تنها تعویض یک دست شمع کمکی به حل مشکل نمی کند.

تون آپ در این شرایط چیزی جز هدردادن وقت و هزینه نیست. در این حالت باید توسط دستگاه عیب یاب عیب موتور را تشخیص داد.

تون آپ

مواردی که در سرویس تون آپ باید بررسی شوند

برای بررسی وضعیت موتور باید از خواندن کدها شروع کرد و کدهای خطای فعلی و قریب الوقوع و کدهایی که در گذشته ثبت شده است را بررسی کرد. برای این کار باید یک دستگاه تشخیص عیب یا کدخوان را به سوکت دستگاه عیب یاب خودرو متصل کنید تا دستگاه بتواند با واحد کنترل الکترونیکی موتور یا همان ECU ارتباط برقرار کند.

در ادامه به موارد مهم مورد بررسی در موتور اشاره می کنیم:
1: ولتاژ باطری
2: ولتاژ باطری با موتور روشن هنگام شارژشدن
3: آزمایش بالانس قدرتی موتور یا آزمایش کمپرس یا تراکم دینامیکی سیلندر در حین کارکرد موتور توجه داشته باشید که این آزمایش با آزمایش کمپرس سیلندرها که در آن موتور توسط استارت به گردش می آید ولی روشن نمی شود فرق دارد. این آزمایش به این منظور انجام می شود تا مشکلات فنی مانند نشتی سوپاپ ها، رینگ پیستون های فرسوده، واشر سرسیلندر معیوب، میل سوپاپ معیوب و موارد دیگر شناسایی شوند زیرا این مشکلات در
تراکم و عملکرد موتور تاثیر منفی می گذارند.
4: سنجش خلا موتور برای شناسایی نشتی هوا در منیفولد ورودی و گرفتگی در مسیر اگزوز
5: سنجش عملکرد سیستم حلقه کنترل بازخورد سوخت برای اطمینان از اینکه هنگام گرم شدن موتور این سیستم وارد
حلقه بسته می شود تا حالت ساسات یا پاشش سوخت اضافی هنگام گرم شدن موتور قطع شود.
6: سنجش گازهای خروجی از اگزوز. انجام این آزمایش در هر منطقه ای که برنامه آزمایش آلایندگی داشته باشد ضروری است تا مشخص شود که خودرو با استانداردهای مربوط به هوای پاک مطابقت دارد و کارکردن موتور با سوخت غنی و مشکلات مربوط به جرقه و گازهای خروجی از اگزوز که نیاز به توجه دارند شناسایی شود.
7: اطمینان از سرعت صحیح کارکرد موتور در دور آرام. حتی اگر دور آرام توسط کامپیوتر کنترل می شود باز هم باید بررسی شود تا مشکلات احتمالی مربوط به موتور پله ای استپر یا سوپاپ تنظیم هوای ورودی به موتور در دور آرام شناسایی شود.

8: بررسی نسبت سوخت و هوا که فقط در موتورهای قدیمی مجهز به کاربراتور انجام می شود ولی در خودروهای جدید نیز می توان مدت زمان یا پالس پاشش انژکتورها بر حسب میلی ثانیه را بررسی کرد تا از کنترل صحیح پاشش سوخت در دماهای مختلف کارکرد موتور اطمینان حاصل شود.
9: بررسی زمان بندی جرقه. در صورت امکان حتی اگر زمان بندی جرقه قابل تنظیم نباشد باز هم باید آن را بررسی کرد
تا مشکلات احتمالی مربوط به کامپیوتر خودرو یا سنسورها مشخص شوند.
10: بررسی عملکرد سوپاپ بازگشت دوباره گازهای خروجی اگزوز به داخل سیلندرهای موتوربرای کاهش دمای محفظه های احتراق که باعث کاهش تولید آلاینده های مربوط به اکسیدهای نیتروژن می شود
11: بررسی عملکرد انژکتورها که با قراردادن انژکتورها در دستگاه مخصوص تست انجام می شود. در این تست تمام انژکتورهای خودرو باید پاشش برابر داشته باشند.

 

موارد دیگری که در تون آپ بررسی می شوند

علاوه بر موارد بالا که مربوط به عملکرد موتور بودند وضعیت ظاهری شیلنگ ها و تسمه ها نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.
تمام مایعات خودرو از قبیل روغن

مایع سیستم خنک کننده 

روغن گیربکس اتوماتیک 

روغن هیدرولیک فرمان

 روغن ترمز نیز برای اطمینان از اینکه سطح آنها کم یا زیاد نباشد و ظاهر و وضعیت هر یک از آنها قابل قبول باشد باید بازدید شوند.

نباید هیچ اثری از لجن و کثیفی در روغن موتور مشاهده شود از روغن گیربکس اتوماتیک نباید بوی سوخته به مشام برسد مایع سیستم خنک کننده باید ضدیخ با غلظت مناسبی داشته باشد و نباید پر از زنگ و رسوبات باشد و درنهایت روغن ترمز باید شفاف و عاری از گردوخاک و کثیفی باشد.

چه قطعاتی در سرویس تون آپ تعویض می شوند

اگر در بررسی های تون آپ هیچ مشکل عمده ای شناسایی نشد می توان برای نگهداری پیش گیرانه از خودرو در
صورت نیاز قطعات زیر را تعویض کرد:

1- تعویض شمع ها به همراه تنظیم صحیح فیلر شمع طبق مشخصات اعلامی از سوی سازنده خودرو. در خودروهایی که دسترسی به شمع های آنها دشوار است یا ممکن است عمر طولانی تر شمع سودمند باشد، از شمع های پلاتینوم یا ایریدیوم با عمر بالا استفاده کنید.

2- روتور یا درپوش دلکو در موتورهای قدیمی ترهر کدام که نیاز به تعویض داشته باشند

3- فیلتر سوخت، فیلتر هوا، سوپاپ سیستم تهویه بخارات روغن در محفظه میل لنگ و فیلتر آن

4- تعویض قطعات دیگر بر حسب نیاز مانند وایرهای شمع ها، تسمه ها، شیلنگ ها و سیالات

5- بررسی و تنظیم زمان بندی جرقه، سرعت دور آرام موتور و نسبت سوخت و هوا در صورت لزوم در خودروهای کاربراتوری قدیمی

6-یکی از سرویس های تون آپ تعویض سنسورهای اکسیژن با کارکرد بالا است

7-شستشوی انژکتورهای کثیف بخشی از سرویس تون آپ است

8-فیلتر هوای کابین را تعویض کنید

تعمیرات گریبکس مزدا 3 نیوActive Hood Systemتعمیر تخصصی بلوک ABSتعمیر کروز کنترل

آموزشاخبار

Tune-Upتون آپتون آپ Tune-Up

2 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *